Szalunki są niezbędne podczas wykonywania wielu konstrukcji żelbetowych, między innymi fundamentów, ścian, słupów czy stropów. Przed rozpoczęciem prac wykonawca musi jednak zdecydować, czy potrzebny system kupić na własność, czy skorzystać z możliwości jego wynajęcia. Wybór zależy przede wszystkim od skali inwestycji, częstotliwości wykonywania podobnych prac oraz dostępnego zaplecza magazynowego.
W przypadku jednorazowej budowy lub realizacji wymagającej konkretnego systemu szalunkowego wynajem może pozwolić ograniczyć koszt początkowy i uniknąć późniejszego magazynowania elementów, które przez długi czas nie będą wykorzystywane.
Kiedy warto wynająć szalunki?
Wynajem sprawdza się szczególnie wtedy, gdy sprzęt jest potrzebny tylko przez określony etap inwestycji. Dotyczy to zarówno mniejszych realizacji, jak i większych budów, na których zapotrzebowanie na poszczególne rodzaje szalunków zmienia się wraz z postępem prac.
Firma wykonawcza nie musi w takim przypadku inwestować dużej kwoty w kompletny zestaw, który po zakończeniu robót trzeba byłoby przechowywać, transportować i utrzymywać w odpowiednim stanie.
Dobrym rozwiązaniem może być wtedy wypożyczalnia szalunków, w której można dobrać system do konkretnego zakresu robót i czasu prowadzenia prac.
Najczęściej wynajem warto rozważyć, gdy:
- szalunki są potrzebne do jednej lub kilku krótkich realizacji,
- wykonawca potrzebuje większej liczby elementów jedynie okresowo,
- na budowie wymagany jest system, którego firma standardowo nie posiada,
- zakup całego zestawu znacząco obciążyłby budżet inwestycji,
- przedsiębiorstwo nie dysponuje miejscem do składowania szalunków.
Kiedy zakup własnych szalunków ma sens?
Zakup może być korzystniejszy dla firm, które regularnie realizują podobne konstrukcje żelbetowe i są w stanie intensywnie wykorzystywać ten sam system na kolejnych budowach.
Własne szalunki pozostają stale do dyspozycji wykonawcy. Nie trzeba za każdym razem sprawdzać dostępności sprzętu ani dopasowywać terminu realizacji do okresu wynajmu. Jest to szczególnie istotne dla przedsiębiorstw specjalizujących się w powtarzalnych pracach, np. wykonywaniu fundamentów, ścian monolitycznych czy stropów.
Trzeba jednak uwzględnić nie tylko samą cenę zakupu. Dochodzą również koszty transportu, czyszczenia, napraw, magazynowania oraz ewentualnego uzupełniania uszkodzonych elementów.
Co wpływa na koszt wynajmu szalunków?
Cena nie zależy wyłącznie od liczby wypożyczonych elementów. Znaczenie ma przede wszystkim rodzaj systemu, powierzchnia wykonywanej konstrukcji oraz okres, przez który szalunki będą znajdowały się na budowie.
Przy planowaniu kosztów warto uwzględnić również logistykę. Duże zestawy wymagają odpowiedniego transportu, sprawnego rozładunku oraz miejsca umożliwiającego bezpieczne składowanie elementów bezpośrednio na placu budowy.
Dokładne zaplanowanie kolejności betonowania może skrócić okres wynajmu, ponieważ te same elementy szalunkowe mogą być wykorzystywane kolejno przy kilku fragmentach konstrukcji.
Dlaczego odpowiedni dobór systemu jest ważny?
Nie każdy szalunek sprawdzi się przy każdej konstrukcji. Innych rozwiązań wymaga wykonanie wysokich ścian żelbetowych, innych stropów, a jeszcze innych słupów lub fundamentów.
Znaczenie mają między innymi wysokość i geometria elementu, dostępność żurawia, tempo prowadzenia robót oraz sposób betonowania. Zastosowanie odpowiedniego systemu może usprawnić montaż i rozdeskowanie, a jednocześnie ograniczyć liczbę dodatkowych elementów potrzebnych na budowie.
Właśnie dlatego przed wynajmem warto określić zakres robót możliwie dokładnie, zamiast zamawiać szalunki wyłącznie na podstawie przybliżonej powierzchni konstrukcji.
Wynajem szalunków a organizacja placu budowy
Wynajmowany system powinien trafić na budowę wtedy, gdy ekipa jest przygotowana do rozpoczęcia prac. Zbyt wczesna dostawa oznacza niepotrzebne zajmowanie miejsca oraz wydłużenie okresu wynajmu. Z kolei dostawa zbyt późna może zatrzymać kolejne etapy robót.
Warto więc wcześniej przygotować harmonogram obejmujący montaż szalunków, wykonanie zbrojenia, betonowanie, wymagany czas technologiczny oraz rozdeskowanie.
Przy większych inwestycjach dobrze zaplanowana rotacja zestawów pozwala wykorzystać jeden komplet przy kolejnych odcinkach konstrukcji zamiast jednocześnie wynajmować znacznie większą ilość sprzętu.
Wynajem czy zakup – jak podjąć decyzję?
Nie ma jednego rozwiązania odpowiedniego dla każdego wykonawcy. Firma wykonująca konstrukcje żelbetowe przez cały rok może traktować zakup szalunków jako inwestycję w podstawowe wyposażenie. Dla przedsiębiorstwa, które potrzebuje konkretnego systemu sporadycznie, znacznie bardziej racjonalny może być wynajem.
Najlepiej porównać całkowity koszt obu wariantów, uwzględniając nie tylko cenę sprzętu, ale również transport, magazynowanie, serwis i rzeczywisty czas jego wykorzystania.
Przy pojedynczych inwestycjach oraz okresowym zwiększeniu liczby realizowanych prac wynajem pozwala korzystać z potrzebnego systemu tylko wtedy, gdy rzeczywiście jest on potrzebny. Dzięki temu firma może ograniczyć zaangażowanie kapitału i łatwiej dostosowywać wyposażenie do charakteru kolejnych budów.